ในโอกาสที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๘ สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา ร่วมกับผู้ปฏิบัติงานด้านการศึกษา ได้ขอพระราชทานพระราชานุญาตจัดตั้งรางวัลระดับนานาชาติเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระปรีชาสามารถด้านการศึกษา

พระองค์ทรงอุทิศพระองค์เพื่อเสริมสร้างการศึกษาให้แก่เด็กและเยาวชนในระดับต่าง ๆ มาโดยตลอด โดยเฉพาะเด็ก เยาวชน และผู้ด้อยโอกาสในท้องถิ่นห่างไกลทั่วประเทศ ทั้งยังทรงเปี่ยมด้วยคุณลักษณะสำคัญของความเป็นครู ๔ ประการ ได้แก่ ความรอบรู้ การสอนดี ความมีจรรยาบรรณ และความมุ่งมั่นพัฒนา

ด้วยเหตุนี้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชานุญาตให้จัดตั้งรางวัลในพระนามว่า “รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี” (Princess Maha Chakri Award) และพระราชทานพระราชานุญาตให้จัดตั้ง “มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหาจักรี” เพื่อเป็นองค์กรหลักในการดำเนินงานและพิจารณารางวัล

ในการนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงดำรงตำแหน่งประธานกิตติมศักดิ์ของมูลนิธิ โดยมี ดร.กฤษณพงศ์ กีรติกร เป็นประธานกรรมการมูลนิธิ และ รศ.ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ เป็นรองประธานกรรมการมูลนิธิ

คณะกรรมการมูลนิธิประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิด้านการศึกษาและสังคมจำนวนหนึ่ง ส่วนกรรมการโดยตำแหน่ง ได้แก่

• ปลัดกระทรวงมหาดไทย
• ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ
• ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
• ปลัดกรุงเทพมหานคร
• ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ
• ผู้จัดการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา

ทั้งนี้ เลขาธิการคุรุสภาดำรงตำแหน่งกรรมการและเลขาธิการมูลนิธิ